Putera Lapis Mahang: Malaysia Tanah Air Ku: MTA 036 : PULAU PINANG

PULAU PINANG

PEARL OF THE EAST

Fakta Pulau Pinang

Population: 1.44 juta (2004)
Keluasan: 1,056 km2
Kepadatan: 1364 km persegi
Ibu Negeri: Pulau Pinang (Georgetown)

Kita sampai ke negeri ke 9 dalam Malaysia, iaitu Pulau Pinang.

SEJARAH PULAU PINANG

Versi Sejarah Melayu (diketepikan)

Nota awal: Ramai yang ingat Francis Light yang buka Pulau Pinang pada 1786. Percayalah ianya hanya cerita dongeng ciptaan Inggeris. Ramai yang tidak mengetahui bahawa Datuk Jenaton Labu, Nakhoda Nan Intan, Nakhoda Kechil dan Datuk Setia sebenarnya yang membuka Pulau Pinang sekitar tahun 1730-an.

Menurut Profesor Dr. Ahmad Murad Merican, penulis buku Batu Uban: Sejarah Awal Pulau Pinang, seawal abad ke-18 beberapa kawasan di Pulau Pinang, termasuk Batu Uban dan Gelugor dah diduduki orang Melayu.

Batu Uban dibuka sekumpulan orang Melayu berasal dari Pagar Ruyong, Sumatera diketuai Mohamad Salleh atau Nakhoda Nan Intan, manakala Gelugor pula diterokai Dato’ Jenatun ibni Raja Labu serta pengikutnya yang juga berasal dari Pagar Ruyong sejak tahun 1749.

Tanah seluas kira-kira 40 hektar yang diterokai Dato’ Jenatun di Gelugor merupakan pemberian Sultan Kedah masa tu, Sultan Muhammad Jiwa Zainal Abidin Shah ll.

Bagi menghargai semula kurniaan Sultan Kedah, Dato’ Jenatun hadiahkan 10 buah naskah al-Quran bertulisan tangan yang dibawa dari Pagar Ruyong.

Batu Uban merupakan penempatan dan pelabuhan terawal sebelum bermulanya era kolonial Pulau Pinang pada tahun 1786. Antara bukti paling jelas ialah Masjid Batu Uban yang dibina sekitar tahun 1734 yang merupakan masjid tertua di Pulau Pinang. Masjid Batu Uban diasaskan oleh Nakhoda Nan Intan pada tahun 1734 yang berasal daripada Kampung Buadi, Paya Kumboh, Sumatera dan ada hubungan dengan kerabat diraja Minangkabau.

Masjid Batu Uban (1734)

Menurut Profesor Dato’ Seri Dr. Md. Salleh Yaapar, Nakhoda Nan Intan merantau ke Pulau Pinang bersama dua lagi bahtera dan singgah di Batu Uban, satu lagi bahtera singgah di Bayan Lepas (Nakhoda Bayan) dan bahtera ketiga singgah di Jelutong (Nakhoda Kecil).

Setelah mendapat perkenan Sultan Kedah, Sultan Muhammad Jiwa Zainal Abidin Muazzam Shah II, beliau pun membuka Pelabuhan Batu Uban dan membina penempatan di kawasan berkenaan. Masyarakat awal di Pulau Pinang dahulu menjalankan aktiviti-aktiviti harian dengan penanaman kelapa, lada dan tebu.

Selain Pulau Pinang yang sudah ada penempatan orang Melayu lama sebelum kedatangan Francis Light, pulau tu pun sememangnya di bawah pemerintahan Kesultanan Kedah.

Francis Light sebenarnya tidak menemui Pulau Pinang tetapi mengambil Pulau Pinang dari Kesultanan Kedah dengan cara memungkiri perjanjian sesuka hati. Kononnya Georgetown dibuka oleh Francis Light dan menjadi ibu negeri Pulau Pinang pun merupakan sebuah penipuan sejarah oleh penjajah.

Nama sebenar Georgetown adalah “Tanjung Penaga” sebelum ditukarkan British dan sebab itu masih ada segelintir orang tua pada hari ini masih panggil Georgetown dengan nama “Tanjung.”

Oleh: Azizul Farhan

https://thepatriots.asia/siapa-sebenarnya-yang-buka-pulau-pinang/

https://www.facebook.com/photo?fbid=965109093680802&set=pcb.780553098942431

Versi British (diguna pakai oleh Kementerian Pendidikan Malaysia)

Pulau Pinang, yang pada asalnya kepunyaan Kesultanan Kedah, diserahmilik kepada British East India Company pada 1786 oleh Sultan Muhammad Jiwa, Sultan Kedah, sebagai gantian untuk mendapat perlindungan pihak British daripada serangan Siam dan Burma. Pada 11 Ogos 1786, Kapten Franscis Light, yang dikenali sebagai pengasas Pulau Pinang (versi penjajah), menamakan pulau sebagai Prince of Wales Island dan menjadi jajahan British yang ditadbir melalui British East India Company (di India). George Leith dilantik menjadi Gabenor pertama.. Penempatan di Tanjung Penaigre yang terletaknya di hujung timur laut pulau dinamakannya "Georgetown", iaitu nama Raja George III dari Britain.

Tugu Francis Light si Penjarah

Kedudukan pulau di permulaan Selat Melaka telah membangkit minat Syarikat Hindia-Timur British untuk menggunakannya sebagai sebuah pelabuhan untuk kapal-kapal dagangnya dan juga sebagai sebuah pangkalan tentera laut untuk menentangkan cita-cita orang Perancis di timur Asia.

Tanpa pengetahuan Sultan Muhammad Jiwa, Light telah membuat perjanjian pemberian perlindungan askar tanpa kebenaran Syarikat Hindia-Timur British. Apabila Syarikat gagal dalam membantu Kedah sewaktu ia diserang oleh Siam, Sultan Kedah cuba mengambil kembali pulau ini pada tahun 1790 tapi percubaan itu tergagal dan Sultan Muhammad Jiwa terpaksa menyerahkan hak kepada Syarikat dengan hanya mendapat bayaran honorarium pampasan tahunan sebanyak 6,000 dolar Sepanyol. Bayaran ini dinaikkan kepada 10,000 dolar kemudian, dengan penyerahan Seberang Perai (Province Wellesley) pada 1800. Sehingga hari kini, pembayaran diteruskan oleh kerajaan pusat Malaysia yang membuat bayarannya kepada negeri Kedah.

Pada 1826, negeri Pulau Pinang, bersama-sama dengan Melaka dan Singapura, menjadi sebahagian Kawasan Penempatan Selat (Straits Settlements) dibawah pentadbiran British diIndia. Negeri ini menjadi tanah jajahan (colony) penuh pemerintahan British pada tahun 1867. Pada 1946, Pulau Pinang menjadi sebahagian Malayan Union, sebelum menjadi sebuah negeri di Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1948. Persekutuan Tanah Melayu mencapai kemerdekaan pada tahun 1957 dan Pulau Pinang menjadi salah satu daripada 13 negeri di dalam Persekutuan Malaysia sewaktu penubuhannya pada 16 September 1963. Pulau Pinang ialah sebuah pelabuhan bebas sehingga 1969.

Senarai Pegawai Tadbir the British East India Company di Pulau Pinang sejak ia diambilalih dari Sultan Kedah.

Superintendent

Francis Light (11 Ogos 1786 - 21 Nov 1789) (9 Feb 1790 - 21 Okt 1794)

John Glass - Pemangku (21 Nov 1789 - 9 Feb 1790)
Philip Mannington - Pemangku (21 Oct 1794 - 14 Mei 1795)
Thomas Pigou - Pemangku (14 Mei 1795 - 31 Jan 1796
John Beanland - Pemangku (31 Jan 1796 - 14 Mei 1796)

Forbes Ross MacDonald (14 May 1796 - May 1799 )
George Caunter - Pemangku (8 Sep 1797 - 19 Apr 1800)

Lieutenant Governor

Sir George Leith (20 Apr 1800 - 1 Jan 1804)

William Edward Phillips - Pemangku (2 Dis 1802 - 13 Mei 1803)

Robert Townsend Farquhar (2 Jan 1804 - Sep 1805)

William Edward Phillips - Pemangku (Jul 1804 - Mac 1805)

Governor

Philip Dundas (Sep 1805 - 8 Apr 1807)

Henry Shepherd Pearson - Pemangku (13 Apr 1807 - 16 Oct 1807)

Norman Macalister (16 Oct 1807 - 1810)
Charles Andrew Bruce (21 Mar 1810 - 27 Dec 1810)

William Edward Phillips - Pemangku (28 Dec 1810 - 1811)

Archibald Seton (9 May 1811 - Dis 1812)
William Petrie (Dis 1812 - 27 Okt 1816)

William Edward Phillips - Pemangku (Okt 1816 - 1817)

John Alexander Bannerman (24 Nov 1817 - 8 Ogos1819)

William Edward Phillips - Pemangku (1819 - 20 Ogos 1824 )

Robert Fullerton (20 Ogos 1824 - 1 Ogos 1826)

Resident Councillors

William Armstrong Clubley (1825 - 13 Jul 1826)
Robert Ibbetson - Pemangku (1 Aug 1826 - 12 Nov 1830)
(acting from 30 Jun 1830)
John Anderson - Pemangku (5 Nov 1828 - 13 Apr 1829)
Deputy Residents and Resident Councillors
Robert Ibbetson (1 May 1830 - 12 Nov 1830)
Kenneth Murchison - Pemangku (12 Nov 1830 - Nov 1833)
James William Salmond (Nov 1833 - Jul 1841 )
James Low - Pemangku (Dec 1838 - 1839
Samuel Garling (Jul 1841 - 21 Sep 1849)

Resident Councillor

Edmund Augustus Blundell (21 Sep 1849 - 15 Apr 1855)
William Thomas Lewis (15 Apr 1855 - Apr 1860)

George Samuel Windsor Earl - Pemangku (1859 - 1860 )

Henry Stuart Man (1860 - 1867)

Montague Protheroe - Pemangku (9 Jun 1863 - 1863)

Lieutenant-Governors

Archibald Edward Harbord Anson (8 Jun 1867 - 19 Feb 1871 ) & (1873 - 2 Feb 1881)

David Thompson Hatchell - Pemangku (19 Feb 1871 - 4 Mar 1871 )
Arthur Nonus Birch - Pemangku (4 Mar 1871 - 1 Apr 1872 )
Sir George William Robert Campbell - Pemangku (1 Apr 1872 - 1873 )
Edward Wingfield Shaw - Pemangku (May 1877 - Oct 1877 )
1879 Edward Richard Connor - Pemangku (1879)
Charles John Irving - Pemangku (Feb 1879 - 1880)
John Frederick Adolphus McNair - Pemangku (Feb 1881 - 1882 )
Charles James Hamilton - Pemangku (1881)

Resident Councillors

John Frederick Adolphus McNair - Pemangku (1882 - 9 Aug 1884)
Samuel Dunlop - Pemangku (1884 - 1885 )

Charles John Irving (1885 - 13 May 1887)

Sir William Edward Maxwell - Pemangku (13 May 1887 - Apr 1889 )
Charles Walter Sneyd-Kynnersley - Pemangku (25 Apr 1889 - 9 Mar 1890)

Allan Maclean Skinner (10 Mar 1890 - Mar 1897 )

Henry Trotter - Pemangku (24 Oct 1891 - Mar 1892 )
Henry Trotter - Pemangku (30 Nov 1894 - 7 Dec 1895)
Francis James Anderson - Pemangku (1897)
James Kortright Birch - Pemangku (3 Mar 1897 - 3 Apr 1900)

Charles Walter Sneyd-Kynnersley (3 Apr 1900 - 1901)

Sir Walter Egerton - Pemangku (28 Feb 1901 - 6 Apr 1901)

James Kortright Birch (Apr 1901 - 1906)

Leonard Powney Ebden - Pemangku (1 Jun 1905 - 1905)
Robert Norman Bland - Pemangku (22 Nov 1906 - 22 Feb 1908)

William Evans - Pemangku (22 Feb 1908 - 7 May 1908)
Robert Norman Bland (7 May 1908 - 29 Apr 1910)

Harold William Firmstone - Pemangku (28 May 1908 - 3 Jul 1908)
James Oliver Anthonisz - Pemangku (29 Apr 1910 - 17 Jan 1911)

William Evans (21 Jan 1911 - 11 May 1912) & (29 Jan 1913 - 13 Feb 1914)
Walter Cecil Michell - Pemangku (18 May 1912 - 29 Jan 1913)
Alfred Thomas Bryant (11 Feb 1914 - 24 Feb 1917)
William Peel - Pemangku (26 Feb 1917 - 5 Oct 1917)
Walter Cecil Michell (9 Oct 1917 - 20 Oct 1919)
Gilbert Amos Hall - Pemangku (24 Jul 1919 - 27 Feb 1920)

Harold William Firmstone - Pemangku (28 Feb 1920 - 31 Jan 1921)

Gilbert Amos Hall (31 Jan 1921 - 9 Sep 1922)

Arthur Blennerhassett Voules - Pemangku (9 Sep 1922 - 9 Dec 1922)

Arthur Blennerhassett Voules (17 Nov 1922 - 9 May 1925

Stewart Codrington - Pemangku (11 May 1924 - 8 Oct 1924)
William Peel - Pemangku (10 May 1925 - 9 May 1926)
George Arthur Hereford - Pemangku (30 Mar 1926 - 1 Apr 1926)

Ralph Scott - Pemangku (May 1926 - 1928)
Meadows Frost - Pemangku (21 Apr 1928 - 9 Jan 1930)
Edward Wilmot Francis Gilman (9 Jan 1930 - 2 May 1931)

Percy Tothill Allen - Pemangku (2 May 1931 - Apr 1933)
Arthur Vincent Aston - Pemangku (1 Apr 1933 - 20 Apr 1933)

Arthur Mitchell Goodman (21 Apr 1933 - 24 Nov 1934) & (29 Aug 1935 - 8 Dec 1937) & (6 Jul 1938 - 2 Aug 1941)

James Startin Wills Arthur - Pemangku (25 Nov 1934 - 29 Aug 1935)
Richard John Froude Curtis - Pemangku (24 Jul 1936 - 10 Aug 1936)
George Alexander de Chazal - Pemangku (8 Dec 1937 - 6 Jul 1938)

Eric Tregear Williams - Pemangku (1941)

Leslie Forbes- Pemangku (5 Aug 1941 - 16 Dec 1941) dipenjara oleh Jepun (Feb 1942-1945)

Chairman of the Penang Service Committee

Manicasothy Saravanamuttu (17 Dec 1941 - 23 Dec 1941) dipenjara oleh Jepun (25 Dis 1941-1945)

Pendudukan Jepun

Jepun menawan Pulau Pinang pada 14 Dis 1941 dan kemudiannya menduduki seluruh Semenanjung Tanah Melayu sehingga Sep 1945.

Senarai nama Pentadbir Jepun (Setiausaha Pentadbiran Negeri) di Pulau Pinang (1941 - 1945)

Toshiro Hiroyasu (20 Dis 1941 - Jan 1942)
Nobuyoshi Masaki (4 Jan 1942 - 7 Mac 1942)
Shōtarō Katayama (7 Mac 1942 - 20 Apr 1943)
Maj Gen Masakichi Itami (20 Apr 1943 - 1 Jul 1944)

S. Ikagawa - Pemangku (1944)

Lt Gen Seiichirō Shinohara (1 Jul 1944 - 3 Sep 1945)

Masakichi Itami dan Seichiro Shinohara

Setelah Jepun menyerah diri pada September 1945, tentera British kembali ke Tanah Melayu dan mentadbir negeri-negeri Tanah Melayu di bawah British Military Administration sehingga terbentuknya Malayan Union pada 1 Jun 1946. Malayan Union ditentang oleh orang Melayu dan British bersetuju membentuk Persekutuan Tanah Melayu pada 1 Feb 1948.

British Military Governors

Peter Dicken Cracroft (2 Sep 1945 - 1 Nov 1945 ) - Gabenor Tentera
Thomas John Norman Hilken - Pemangku (3 Sep 1945 - 24 Sep 1945)
Lancelot Edgar Connop Mervyn (1 Nov 1945 - 1946)

Resident Commissioners

John Allen Harvey (Sep 1945 - Nov 1945)
Peter Donald Macfeat - Pemangku (1 Nov 1945 - 8 Mar 1946)

Norman Grice - Pemangku (8 Mar 1946 - 12 May 1946)

Sydney Noel King (12 May 1946 - 29 Feb 1948)

George Evan Cameron Wisdom - Pemangku (29 Feb 1948 - 3 Mei 1948)

Arthur Vincent Aston (3 Mei 1948 - 3 Nov 1951)
Robert Porter Bingham (3 Nov 1951 - 31 Ogos 1957)

Norman Ward -Pemangku (19 Apr 1952 - 26 Okt 1952)
John Sjovald Hoseason Cunyngham - Pemangku (25 Jun 1954 - 17 Jul 1954)
Herbert Raymond Ellis - Pemangku (23 Dis 1954 - 30 Dis 1954)
David Gray - Pemangku (30 Dis 1954 - 3 Ogos 1955)

Arthur V. Aston

Pada 1 Feb 1948 Pulau Pinang (dan Seberang Perai) dimasukkan sebahagian dari 11 negeri-negeri dalam Persekutuan Tanah Melayu dan mencapai kemerdekaan pada 31 Ogos 1957. Pentadbir Negeri Pulau Pinang dipanggil Gabenor yang dilantik oleh Yang DiPertuan Agong. Pada tahun 1975, nama jawatan Gabenor dipinda menjadi Yang DiPertua Negeri dengan panggilan Tuan Yang Terutama (TYT).

GABENOR/YANG DIPERTUA NEGERI PULAU PINANG

TYT Raja Tun Sir Uda Al-Haj bin Raja Muhammad (31Ogos 1957 - 30 Ogos 1967) (1894 - 1976).
Tun Syed Sheh bin Syed Abdullah Shahabuddin (31 Ogos 1967 - 31 Jan 1969 (1910 - 1969)
TYT Tun Syed Sheh Hassan Barakbah (5 Feb 1969 - 5 Feb 1975) (1906 - 1975)
TYT Tun Haji Sardon bin Haji Jubir (5 Feb 1975 - 1 Mei 1981) (1917 - d. 1985).
TYT Tun Haji Awang bin Hassan (1 Mei 1981 - 1 Mei 1989) (1910 - 1998)
TYT Tun Dato' Seri (Dr) Haji Mohammad Hamdan bin Haji Sheikh Tahir (1 Mei 1989 - 1 Mei 2001 (1921 - 2005)
TYT Tun Dato' Seri Abdul Rahman Abbas (1 Mei 2001 - 1 Mei 2021) (1938)
TYT Tun Dato' Seri Ahmad Fuzi bin Abdul Razak 1 May 2021 - 1 May 2025) (1949)
Tun Dato' Seri Diraja (Dr) Haji Ramli bin Ngah Talib (1 Mei 2025 - kini) (1941)

KETUA MENTERI PULAU PINANG

YB Tan Sri Wong Pow Nee (12 Jun 1959 - 12 May 1969) (1911 - 2002)

YB Dr Lim Chong Eu (13 Mei 1969 - 25 Okt 1990) (1919 - 200) - kemudian bergelar Tun.

YB Tan Sri Datuk Dr Koh Tsu Koon (26 Okt 1990 - 11 Mac 2008) (1949).

YB Tuan Lim Guan Eng (12 Mac 2008 - 14 Mei 2018) (

YB Chow Koon Yeow (15 Mei 2018 hingga kini)

KERAJAAN NEGERI

Negeri Pulau Pinang mempunyai Dewan Undangan Negeri (DUN) dan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (EXCO) sendiri, akan tetapi kuasanya terhad apabila dibandingkan dengan pihak berkuasa kerajaan pusat.

PENTADBIRAN NEGERI

DAERAH

Timur Laut (pejabat pentadbiran di George Town)

Barat Daya (Balik Pulau)

Seberang Perai Utara (Butterworth)

Seberang Perai Tengah (Bukit Mertajam)

Seberang Perai Utara (Nibong Tebal)

PIHAK BERKUASA TEMPATAN

Terdapat dua Majlis Bandaraya di Pulau Pinang, iaitu Majlis Bandaraya Pulau Pinang dan Majlis Bandaraya Seberang Perai.

Majlis Bandaraya Pulau Pinang

George Town telah diberikan status bandaraya pada 1 Januari 1957 oleh Queen Elizabeth II (sebelum kemerdekaan). Walau bagaimanapun, dalam proses penstrukturan semula pada 1976, Majlis Bandaraya George Town telah digabungkan dengan Majlis Daerah Pulau Pinang menjadi Majlis Perbandaran Pulau Pinang. Oleh itu, walaupun status bandar raya tidak ditarik balik secara rasmi (melalui pindaan undang-undang), kedua-dua Kerajaan persekutuan dan negeri beranggapan bahawa George Town bukanlah sebuah bandaraya. (walaupun ini dibantah keras oleh penduduknya).

Majlis Bandaraya Pulau Pinang (MPPP)

Majlis Bandaraya Pulau Pinang (MBPP) merupakan satu kawasan pentadbiran tempatan di kawasan Pulau dan Bandaraya Georgetown. Pada 15 Disember 1976, Lembaga Pengurus Kerajaan Tempatan Pulau Pinang telah digantikan dengan Majlis Perbandaran Pulau Pinang dengan penguatkuasaan Akta KerajaanTempatan 1976. Pihak Berkuasa Negeri Pulau Pinang telah bersetuju pada 25 Jun 2010 agar Majlis Perbandaran Pulau Pinang dinaiktaraf kepada Majlis Bandaraya Pulau Pinang berpandukan peruntukan bawah seksyen 4(2), Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171). Sehubungan dengan itu, Majlis Mesyuarat Kerajaan meluluskan cadangan persempadanan baru kawasan Majlis Perbandaran Pulau Pinang.

Pada 28 Mac 2013 Pihak Berkuasa Negeri di bawah seksyen 4(3) Akta Kerajaan Tempatan 1976 dengan berunding dengan Menteri dan Setiausaha Suruhanjaya Pilihan Raya secara pemberitahuan melalui Warta bahawa sempadan kawasan Majlis Perbandaran Pulau Pinang diubah dengan menambah kawasan tebusguna. Selaras dengan itu, pihak Kerajaan Negeri telah membentangkan kepada Jawatankuasa Pemandu Saiz Perkhidmatan Awam pada 9 April 2014 mengenai penambahan sempadan (tebus guna) kawasan Majlis Perbandaran Pulau Pinang iaitu sebanyak 8.773km persegi menjadikan keluasan Majlis kini 305.773 km persegi (asal 297 km persegi). Pembentangan tersebut juga merangkumi penambahan jawatan sebanyak 388, menjadikan jumlah perjawatan kini sejumlah 3964 (asal 3576).

Pengiktirafan Majlis Bandaraya Pulau Pinang memperlihatkan penambahan 4 jabatan baru iaitu Jabatan Landskap, Jabatan Warisan, Jabatan Penguatkuasaan dan Jabatan Pengurusan Sisa Pepejal & Permbersihan Awam. Justeru, Mesyuarat Jemaah Menteri bertarikh 7 November 2014 telah bersetuju dengan cadangan Kerajaan Negeri Pulau Pinang untuk mengubah sempadan MPPP dan seterusnya menaiktaraf MPPP ke MBPP. Selaras dengan itu, pada 10 Mac 2015, DYMM Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong telah memperkenankan pengisytiharan MPPP kepada MBPP berkuatkuasa 1 Januari 2015.

Majlis Bandaraya Seberang Perai (MBSP)

Seberang Perai atau Province Wellesley dahulunya menjadi tanah jajahan British pada tahun 1800. Pentadbiran Seberang Perai ketika itu berpusat di Pulau Pinang. Dengan keluasan 489.3 kilometer persegi dan bilangan penduduk seramai lebih kurang lima ribu orang, kawasan yang dipenuhi belukar, paya dan hutan ini kemudiannya bertukar kepada pertanian apabila usaha-usaha penerokaan bermula pada tahun 1850.

Setelah Perjanjian Pangkor ditandatangani pada tahun 1874, keluasan Province Wellesley bertambah menjadi 740.12 kilometer persegi. Kependudukan pula semakin bertambah khususnya di kawasan pusat perdagangan seperti Butterworth dan Bukit Mertajam.

Keluasan Seberang Perai walau bagaimanapun telah dikurangkan kepada 738.41 kilometer persegi kesan daripada perubahan sempadan Sg Muda antara negeri Kedah dan Pulau Pinang.

Pada tahun 1896, Ordinan Perbandaran diperkenalkan yang membolehkan Kerajaan Negeri membuat Undang-Undang untuk mengendalikan hal ehwal awam. Pada tahun 1913, satu ordinan baru telah dikeluarkan yang mana telah memberi kuasa kepada Kerajaan Negeri menubuhkan Lembaga Luar Bandar. Majlis Bandaran Butterworth dan Bukit Mertajam serta Majlis Luar Bandar Utara,Tengah dan Selatan telah ditubuhkan.

Pada tahun 1961, pentadbiran Majlis Bandaran dan Majlis Luar Bandar telah disatukan dibawah satu kuasa Majlis Daerah dan ditadbirkan oleh Majlis Daerah masing-masing. Pada 30 Jun 1974, Akta Kerajaan Tempatan (Peruntukan-Peruntukan Sementara) 1973 telah dikuatkuasakan di seluruh negeri Pulau Pinang. Pada 1 Julai 1974, ketiga-tiga Majlis Daerah Utara, Majlis Daerah Tengah dan Majlis Daerah Selatan, Seberang Perai disatukan dan dikenali sebagai Lembaga Pengurus Kerajaan Tempatan, Seberang Perai.

Pada 15 Disember 1976, melalui pemakaian Akta Kerajaan Tempatan 1976, Lembaga Pengurus Kerajaan Tempatan telah dinaikkan taraf menjadi Majlis Perbandaran Seberang Perai.

Pada 16 September 2019, Majlis Perbandaran Seberang Perai telah dinaiktaraf menjadi Majlis Bandaraya Seberang Perai.

Majlis Daerah

Tiada

Pelabuhan Antarabangsa

Pulau Pinang
Butterworth

Lapangan Terbang Antarabangsa

Bayan Lepas

Landasan Terbang Domestik

Tiada

Destinasi Pelancungan/Rekreasi

Bukit Bendera
Pantai Batu Feringhi
Pantai Batu Maung
World War Museum
Botanical Garden
Kek Lok Si Temple
Pulau Payar
Pulau Jerejak
Pantai Kerachut (Penyu)
Feri Pulau Pinang
Masjid Kapitan Kling
Taman Negara Telok Bahang
Jambatan Pulau Pinang
Menara KOMTAR

Kem Tentera

Kem Batu Uban
Kem Batu Feringghi
Kem Sungai Ara
Kem Tun Razak, Bukit Gedung
Kem AW Leboh Peel
TLDM Sungai Nyior

Pejabat Wakil TUDM Pulau Pinang
Pangkalan TUDM Butterworth
Kompleks TUDM Jalan Azyze
PPU Western Hill

Pusat Pengajian Tinggi

Universiti Sains Malaysia, Minden
Universiti Teknologi MARA (Kampus Bukit Mertajam)
Kolej Perubatan Pulau Pinang
Politeknik Seberang Perai
Institut Pendidikan Guru Kampus Tuanku Bainun, Bukit Mertajam
Institut Pendidikan Guru Kampus Pulau Pinang

YANG DIPERTUA NEGERI